< terug
WIC Nieuwsbrief voor professionals, juni 2012
5 juni 2012
Door: René van Heusden
Australië – Oogst 2012 in teken van regen
De Australische wijnoogst 2012 zal volgens eerste schattingen uitkomen in de buurt van 1,4 miljoen ton druiven, het laagste volume van de afgelopen vijf jaar. De opbrengst blijft daarmee achter bij verwachtingen die in het begin van het groeiseizoen nog uitgesproken werden. Grote boosdoener was niet droogte, maar een teveel aan water. Enkele gebieden in het zuidoosten van het land kregen te maken met overvloedige regenval en overstromingen die grote schade hebben aangericht aan zowel wijngaarden als kelders. In sommige gevallen ging de helft van de oogst daardoor verloren. In het ´verre´ westen van Australië waren er geen problemen met zware neerslag en kon de opbrengst toenemen. Ook de kwaliteit van de Australische wijnen uit 2012 hangt sterk af van de mate waarin de wijngaarden onder het water te lijden hebben gehad.
Chili – Oogst 2012 in teken van droogte
De oogst 2012 in Chili staat in het teken van de uitzonderlijk lange droogteperiode waaraan de druiven dit jaar zijn blootgesteld. Afhankelijk van locatie en druivenras strekte de pluk zich uit van eind februari tot eind mei. Ondanks de droogte zal de opbrengst hoger uitvallen dan in het eveneens sterk door droogte gekenmerkte 2011, toen het volume teleurstellend klein was en 15% achterbleef bij dat van 2010. Ook had het tekort aan water, gecombineerd met zonnebrand, effect op de rijping van het fruit. Voor 2012 wordt juist een positieve uitwerking verwacht in de vorm van concentratie. Bij de witte druiven is het volume weliswaar groter dan in 2011, maar zijn de zuren en aroma´s nogal eens aan de bescheiden kant bij juist hoge suikergehaltes (en daarmee relatief veel alcohol). Bij de blauwe rassen zijn er grote verschillen in opbrengst per wijngaard. Alleen wijngaarden met irrigatie produceerden duidelijk meer dan die zonder, ook weer vanwege de droogte. Voor de Chileense wijnindustrie blijft volume een belangrijk gegeven, omdat ook dit jaar weer een stijging in export verwacht wordt.
Frankrijk – Nieuwe etiketteringregels
Na drie jaar discussie tussen wijnindustrie en overheid heeft Frankrijk nieuwe regels opgesteld voor het etiketteren van wijn. Deze zullen in juli van kracht worden en hebben als doel meer duidelijkheid te verschaffen aan zowel producenten als consumenten.
Een van de veranderingen ten opzichte van de nu nog geldende regels is de mogelijkheid om bij AOP- en IGP-wijnen druivenrassen op het etiket te vermelden. Vermelding daarvan mag al bij een aandeel van minimaal 15% in de wijn. (In bepaalde gevallen werden bij appellationwijnen druivenrassen al genoemd, bijvoorbeeld bij Bourgogne Pinot Noir, maar dan wel bij een aandeel van 100%.) Nieuw bij de vroegere vins de pays is dat nu ook assemblages vermeld mogen worden; voor pure cépages gold dat al.
Een andere wijziging staat toe dat de term ´méthode ancestrale´ voortaan ook gebruikt mag worden bij mousserende wijnen zonder appellation. Volgens de Franse overheid ontbrak een juridische basis voor de tot nu toe geldende restrictie. Ook het kwaliteitsniveau is irrelevant, zodat de term in principe voor elke mousserende wijn gebruikt kan worden.
Producenten die een nieuw bedrijf beginnen door bestaande productiefaciliteiten samen te voegen, zijn vanaf juli gebonden aan scherpere regels. Ze mogen dan niet meer gelijktijdig gebruik maken van een oude en een nieuwe naam, maar moeten kiezen voor ofwel de bestaande naam ofwel voor een nieuwe.
Wil een coöperatie de term ´mis en bouteille à la propriété´ op etiketten afdrukken, dan mag dat alleen nog wanneer de flessen ook gebotteld werden op het bedrijf waar de wijn gemaakt werd. De nieuwe wetgeving formuleert nu ook expliciet dat rosé niet gemaakt mag worden door rode en witte wijn te mengen, behalve als het om mousserend gaat.
Frankrijk – Vins de France met cépage populair
De bulkhandel in Vins Sans Indication Géographique (VSIG), alias Vins de France, groeit als kool. Dat geldt in het bijzonder voor VSIG met vermelding van een druivenras. Tijdens het eerste campagnejaar 2009-2010 ging het om 300.000 hl, in het tweede jaar al om 705.000 hl en eind maart van het campagnejaar 2011-2012 was het volume zelfs tot 1.045.000 hl gestegen. Twee derde daarvan was rood, een derde wit.
Deze categorie wijnen maakt nu een derde uit van alle VSIG samen. Ondanks de opkomst van de cépagewijnen groeide de omzet van VSIG zonder cépagevermelding met 15%. Ze bijten elkaar kennelijk dus niet. Een ander interessant gegeven is dat het concept VSIG ook in Aquitaine – de streek van Bordeaux – goed is aangeslagen. Het volume van 300.000 hl liegt er immers niet om. De populariteit van de VSIG met druivenras lijkt overigens wel enigszins ten koste te gaan van IGP met druivenras, met name bij de witte.
Frankrijk – Onenigheid over mousserende wijn
De formele toestemming aan 36 van de in totaal 75 Franse Indications Géographiques Protégées (IGP) om desgewenst mousserende wijn te produceren, is slecht gevallen bij de Appellations d'Origine Protégées (AOP) die dat ook mogen doen. De Fédération Nationale des Crémants vecht deze beslissing van het INAO aan bij de Raad van State op grond van de ongewoon snelle afhandeling van de dossiers – in slechts vier maanden – waarin de aanvraag vervat was en uit twijfels over de aanwezigheid van historische traditie en vakkennis binnen de bewuste IGP´s (de vroegere vins de pays).
Het Comité Interprofessionnel du Vin de Champagne heeft eveneens een klacht ingediend bij de Raad van State vanwege de toekenning van het recht om mousserende wijnen te produceren aan twee IGP´s binnen de regio Champagne, Haute Marne en Coteaux de Coiffy.
Frankrijk – Hagelschade in Madiran
Madiran in het Zuidwesten van Frankrijk is eind april plaatselijk getroffen door vernietigende hagel met stenen van 1,5 centimeter in doorsnee. In totaal werd200 ha wijngaard getroffen, waarvan 70 zo goed als volledig vernield zijn. Tot de zwaarst getroffen bedrijven behoort Montus, dat de helft van zijn oogst verloor en de schade op 3 miljoen euro raamde. Ook de Côtes de Gascogne, een andere appellation in het Zuidwesten, kreeg te maken met hagel.
Frankrijk – Vorstschade in de Champagne
Volgens de schattingen van de technische dienst van het Comité Interprofessionnel du Vin de Champagne (CIVC) is 10% van de knoppen in de wijngaarden van de Champagne beschadigd door nachtvorst, met name rond half april. Alles bij elkaar kregen 3000 hectare met vorstproblemen te maken, in het bijzonder in de Aube.
In hoe verre de uiteindelijke opbrengst hierdoor gereduceerd zal worden, is nog onzeker. Nieuwe knoppen kunnen het verlies eventueel compenseren. Nog een ander gebied dat nachtvorst te voelen kreeg, was Bergerac.
Frankrijk – Uitbreiding voor Chinon
De appellation Chinon wil haar territorium uitbreiden met wijngaarden in een aantal gemeentes in de zone van Seuilly. Dat zijn: Candes-Saint-Martin, Cinais, Couziers, Lerné, Saint-Germain-sur-Vienne, Seuilly en Thizay. Samen hebben die 50 ha die in hoofdzaak beplant zijn met cabernet franc. Nu vallen die nog onder de regionale appellation Touraine, maar wanneer de aanvraag van Chinon door het INAO gehonoreerd wordt, zouden ze met ingang van het oogstjaar 2015 de prestigieuzere naam Chinon mogen dragen. Chinon is qua productie de grootste appellation voor rode wijn in de Loire. Producenten uit betrokken gemeentes hadden zelf al in 2010 om aansluiting bij de beroemde buur gevraagd op basis van verregaande overeenkomsten. In Seuilly werd overigens de schrijver François Rabelais geboren.
Frankrijk – Regen in Bordeaux
Terwijl hagel Madiran plaagde, kregen Castillon en delen van Saint-Emilion eind april te maken met overstromingen ter afsluiting van een van de natste en koudste aprilmaanden sinds mensenheugenis die Bordeaux beleefd heeft. Er viel niet minder dan 178,8 mm water, 223% meer dan het langjarig gemiddelde van 80 mm. Het aantal zonne-uren was met 120 bijna een derde lager dan de gebruikelijke 177. Hierdoor kwam de vegetatie zo goed als tot stilstand.
Frankrijk – Verkopen Bourgogne licht gestegen
Het Bureau Interprofessionnel des Vins de Bourgogne (BIVB) heeft bekendgemaakt dat de campagneperiode van augustus 2011 tot en met februari 2012 een stijging in de verkoopcijfers heeft laten zien van 2% ten opzichte van dezelfde periode in het campagnejaar 2010-2011. In totaal werd een volume van 956.000 hl verkocht.
De groei komt grotendeels door het herstel van de crémants die goed waren voor 120.000 hl in verkoop bij een productie in 2011 van ruim 138.000 hl. Het jaar daarvoor was die met maar 112.000 hl veel kleiner.
Ook met de verkoop van de rode wijnen ging het goed met een plus van 2,6%, aangevoerd door de regionale appellations en de gemeenteappellations in de Côte de Nuits. Minder goed ging het met de witte wijnen, waarvan de verkopen met 0,6% terugliepen. Dat was vooral het geval bij die uit de Côte Chalonnaise en de premiers crus uit Chablis.
Oostenrijk
Na de euforie over de prachtige oogst 2011 staat de Oostenrijkse wijnbouw weer met beide benen op de grond. Reden hiervoor is de grote schade die in de nacht van 17 op 18 mei is aangericht door een ongewoon late nachtvorst. Ongeveer 6000 ha zijn hierdoor getroffen. Bij 2000 daarvan bleef de schade beperkt, maar bij 4000 ging de oogst volledig verloren door het bevriezen van de knoppen. Vooral Niederösterreich ten noorden van de Donau kreeg het zwaar te verduren, met als zwaartepunt het noordelijke deel van het Weinviertel. Bij de buren aan de Tsjechische kant, nog maar net bekomen van het rampzalige 2010, was het eveneens raak en ook andere wijngebieden in Niederösterreich, evenals Wien, Burgenland en Steiermark kwamen er niet ongeschonden vanaf, zij het dat de gevolgen hier minder dramatisch lijken dan in het Weinviertel. Vervelend is wel dat behalve wijnbedrijven nog een aantal kwekerijen getroffen werd. Zaailingen zullen daardoor tijdelijk schaarser zijn dan normaal.
Spanje – Ribera del Duro 2011 excellent
De Consejo Regulador van Ribera del Duero heeft de kwaliteit van het oogstjaar 2011 gekwalificeerd als ´excellent´. Als reden hiervoor noemt het de gunstige weersomstandigheden tijdens de vegetatie en de pluk die resulteerden in perfect rijpe en kerngezonde druiven. Geroemd worden de kleurintensiteit, de relatief bescheiden alcohol, evenwichtige zuren en een enorme fenolische rijkdom met eersteklas tannines.
Zuid-Afrika – Lastige oogst 2012
´Geen oogstjaar voor watjes.´ Zo typeert een producent in Swartland de oogst 2012 in Zuid-Afrika. In andere gebieden wordt die mening gedeeld.
De aanloop naar de oogst is getekend door droogte en een op veel plaatsen lage grondwaterspiegel door een gebrek aan neerslag daaraan voorafgaand. Met name in wijngaarden zonder irrigatie is dit van levensbelang voor de druiven om de warme en droge maanden van januari tot en met maart te overleven. Ongeïrrigeerde wijngaarden produceerden in 2012 zodoende maar een bescheiden hoeveelheid fruit.
Het groeiseizoen begon overigens twee weken later dan dat voor de oogst 2011 en verliep aanvankelijk traag door de lage temperatuur en de droogte.
En toen waren er begin januari ineens de hittegolven die voor een schokwerking zorgden bij de stokken: `Alsof ze eerst ontspannen op vakantie waren in de koele Bourgogne en vervolgens abrupt gedwongen werden hun reis voort te zetten in de verzengende hitte van de Egyptische woestijn.´ Het moment van plukken bleek van cruciaal belang, met enerzijds de noodzaak om natuurlijke zuren te behouden en anderzijds groene en onrijpe tonen (bij de blauwe rassen) te voorkomen.
Later rijpende druiven als cabernet sauvignon en merlot lopen het gevaar om bij hittegolven volledig te blokkeren en later onrijpheid te vertonen.
Een ander probleem was het optreden van zonnebrand, de ergste van de afgelopen twintig jaar. Debet hieraan was niet zozeer de hitte, maar de plotselinge overgang van koele omstandigheden naar heet warm weer, zonder enigerlei overgang. Stokken geplant in rijen met een oost-westelijke richting hadden hier weinig last van, maar die in noord-zuid gerichte rijen zo veel te meer. Die kregen immers de volle middagzon te verduren.
Een ander gevolg van de hittegolven was een onregelmatig verloop van de pluk. Exacte timing was namelijk geboden.
In Stellenbosch werd de hittegolf, à la die in 2006, gevolgd door gematigder temperaturen, wat leidde tot een late pluk, anderhalve week later dan die in 2011. Vergeleken met Swartland werden de laatst rijpende blauwe druiven hier pas twee volle maanden later geplukt (eind april i.p.v. eind februari). Ondanks een ongelijkmatig verlopen véraison – eerst vertraagd door koelte, daarna geplaagd door hitte – heeft uiteindelijk het koelere weer tijdens het grootste deel van de vegetatie zijn stempel gedrukt op de wijnen. De vruchtzetting vroeg in het seizoen liet echter te wensen over, met als gevolg een duidelijk kleine opbrengst dan normaal.
