< terug

WIC Nieuwsbrief voor professionals, december 2009

10 december 2009

Door René van Heusden

Brazilië - Prioriteit voor Nederlandse markt
Nederland is een van de acht landen die door Wines from Brazil zijn aangewezen als prioritaire markten voor de promotie en uitvoer van Braziliaanse wijnen. Het rijtje bestaat verder uit Duitsland, Canada, de Verenigde Staten, Hong Kong, Polen, het Verenigd Koninkrijk en Zweden. De beslissing is genomen op basis van een analyse van in totaal 27 markten, waarbij met name gekeken is naar groeipotentieel. Voor Nederland is een intensivering van de promotie voorzien om voort te bouwen op de in de afgelopen paar jaar al behaalde resultaten.
Wines from Brazil startte in 2003 met als doelstelling het bevorderen van de Braziliaanse wijnuitvoer. De organisatie begon destijds met zes deelnemende wijnbedrijven, maar telt inmiddels 38 leden. Hiervan exporteren er al 21, en met aardig succes. In de afgelopen zes jaar vertwintigvoudigde de uitvoer in waarde en in 2008 werd in het buitenland exact dubbel zo veel omgezet als in 2007.

Bulgarije - Prima oogst 2009, sukkelende markt
Gemengde gevoelen is Bulgarije. Het land had in 2009 een voortreffelijke oogst, maar de algehele situatie binnen de wijnbouw is er verre van rooskleurig. Dankzij optimale weersomstandigheden viel de oogst 2009 met 400.000 ton flink wat groter uit dan de 369.000 ton van 2008. Ook de kwaliteit laat niets te wensen over. Tegelijkertijd kampt de Bulgaarse wijnindustrie met een van de slechtste campagnes in jaren. De uitvoer is met 15 tot 20% gedaald en ook de binnenlandse verkopen laten sterk te wensen over. Het gevolg hiervan zijn grote onverkochte voorraden, genoeg om de behoefte van een heel jaar te dekken. De fraaie oogst 2009 is dus eigenlijk op een verkeerd moment gekomen. Gecombineerd met een gebrek aan krediet betekent dit dat producenten slechts mondjesmaat fruit op de vrije markt van telers kopen, en als dat al gebeurt tegen dumpprijzen. Naar schatting gaat het dit jaar om amper 120.000 ton, terwijl dat vorig jaar nog ruim 200.000 ton was. Voorrang gaat nu naar fruit uit eigen wijngaarden of afkomstig van contracttelers. Naar verwachting zal deze tendens zich in de komende jaren verder voortzetten. Sinds 2000 hebben immers vooral de nieuw gestichte, kleinere domeinen zwaar geïnvesteerd in de aanleg van eigen wijngaarden met het oog op een strikte kwaliteitscontrole. Kleine telers zijn nu nog goed voor ruim de helft van de 104.000 hectare Bulgaarse wijngaarden.

Europa - Minder wijngaarden
Het Europese wijngaardareaal is in 2009 verder in omvang afgenomen. Zo'n 73.000 hectare werd gerooid, met financiële compensatie van de EU. Brussel heeft voor het meerjarige rooiprogramma een budget van 334 miljoen euro uitgetrokken. Spanje levert met 45.000 hectare het meeste in, gevolgd door Italië met 11.900 en Frankrijk met 10.300 hectare. En dan te bedenken dat meer dan de helft van de aanvagen niet gehonoreerd kon worden. Voor 2010 staan nog eens 55.000 hectare Europese wijngaarden op de nominatie om gerooid te worden.
In 2009 geniet Frankrijk de eer weer de grootste producent in volume te zijn. Dankzij een stijging van 9% ten opzichte van 2008 komt het geschatte totaal op 45,7 miljoen hectoliter, nipt voor Italië met 45,5 miljoen (-3%) en ruim voor nummer 3 Spanje met 34,2 miljoen (-6%).

Frankrijk - Cru Bourgeois nieuwe stijl
Na veel onduidelijkheid over het al dan niet doorgaan ervan, is door de Franse regering nu toch het officiële groene licht gegeven voor de vermelding van Cru Bourgeois op etiketten van wijnen uit de Médoc. Dit betekent dat de term met ingang van de oogst 2008 weer gebruikt mag worden. In tegenstelling tot de situatie zoals die voor 2003 - het jaar waarin een nieuw klassement gepresenteerd werd dat nadien door de rechtbank ongeldig verklaard zou worden - zal het begrip Cru Bourgeois nu niet meer met een klassement verboden zijn, maar dienen als kwaliteitsgarantie. Châteaux moeten daarom ieder jaar opnieuw een aanraag indienen, die door het certificeringbureau Veritas gecontroleerd wordt. (Veritas had zich eerder teruggetrokken, maar is kennelijk toch op zijn schreden teruggekeerd.) Voor een wijn op de markt mag komen, moet hij eerst een blindproeverij doorstaan die ongeveer twee jaar na de oogst plaatsvindt. Voor 2008 zal dat bijvoorbeeld in 2010 gebeuren.
Inmiddels hebben zich ongeveer 300 châteaux aangemeld voor het nieuwe cru Bourgeois etiket. Ter vergelijking: voor opname in het klassement van 2003 hadden zich 490 gegadigden gemeld, waarvan vervolgens de helft werd afgewezen. Naar verwachting zullen enkele châteaux die in het verworpen klassement de sterrenstatus van Cru Bourgeois Exceptionnel hadden voorlopig niet meedoen.

Frankrijk - Burenruzie Chaume en Quarts de Chaume bijgelegd
Het jarenlang aanslepende conflict tussen de appellations Chaume en Quarts de Chaume in het Loiredistrict Coteaux du Layon Valley lijkt te zijn opgelost. De problemen begonnen in 2003, toen Chaume, een van de dorpen binnen de AOC Coteaux du Layon, promoveerde tot AOC Chaume Premier Cru. Bij de producenten van Quarts de Chaume, een individuele appellation van superieure kwaliteit, viel dat niet goed. Met succes vochten ze de nieuwe status en benaming aan. Tot tweemaal toe stelde de rechtbank Chaume in het ongelijk bij zijn pogingen om onder een nieuwe naam te gaan werken. De nu gevonden en door het regionale comité van het INAO goedgekeurde oplossing kent alleen maar winnaars, op papier althans.
Chaume mag zich dan toch Premier Cru noemen, terwijl Quarts de Chaume zich voortaan Grand Cru mag noemen. Eveneens in Anjou bereidt ook Savennières, op een steenworp afstand van Chaume en Quarts de Chaume op de andere over van de Loire, een aanvraag voor om de status van Grand Cru toegekend te krijgen.

Frankrijk - Discussie over kleur capsules
Waar men zich in tijden van crisis al niet druk om kan maken. In Frankrijk is men er nog niet uit wat de kleur moet worden van capsules voor flessen met IGP-wijnen, de nieuwe versie van de vins de pays. Tot nu toe droegen die een blauwe capsule, net als vins de table. Omdat ze een geografische herkomstaanduiding dragen, wordt een aanpassing van de capsule wenselijk geacht. De mogelijkheid om ze evenals AOP-wijnen (opvolgers van de AOC) een groene capsule te geven, stuit op verzet bij de producenten van AOP-wijnen. Ter discussie staan nog twee andere opties: invoering van een eigen kleur voor IGP-capsules of toch het gebruik van dezelfde kleur als voor AOP, maar dan met een eigen merkteken. On verra...

Italië - Oogst Südtirol / Alto Adige 2009
Südtirol (Alto Adige) realiseerde een voortreffelijke oogst 2009. De pluk vond dit jaar tien tot twintig dagen eerder plaats dan het langjarige gemiddelde. Verantwoordelijk hiervoor waren ondermeer een vroege en snelle bloei en een warme, droge zomer. De kwaliteit van het probleemloos gerijpte fruit was zeer goed, terwijl het volume ongeveer gelijk was aan dat van 2008. De stemming in Südtirol zit er ook anderszins goed in nadat de toonaangevende gids Gambero Rosso 24 keer de hoogste waardering van Tre Bicchiere (drie glazen) aan wijnen van de jaargangen 2007 en 2008 toekende.
 

Italië - Oogst Piemonte 2009
In Piemonte heerst minder opgetogenheid over de oogst 2009 dan in de meeste andere Italiaanse gewesten. De reden hiervoor is dat het vegetatieseizoen in dit gebied een allesbehalve evenwichtig verloop kende. Grootste boosdoener was de combinatie van warmte en droogte tijdens de zomer. Door de intense zomerhitte deed zich op diverse plaatsen een vroegtijdige verschrompeling van de druiven voor. Door watertekort en droogtestress was het ook noodzakelijk om een deel van de druiven eerder te oogsten. De ‘eenvoudiger' rassen als barbera en dolcetto, die meestal staan aangeplant op rijkere gronden met een betere wateropslagcapaciteit, hebben het dit jaar dan ook beter gedaan dan het paradepaardje nebbiolo. Als gevolg van de aanplant daarvan op goed drainerende ondergronden op hellingen heeft die veel meer te lijden gehad van de droogte.

Italië - Oogst Toscane 2009
Hoewel de officiële waarderingen van gebieden als Montalcino en Montepulciano nog tot begin 2010 op zich laten wachten, is men in Toscane goed te spreken over 2009. Men profiteerde hier van een behoorlijk evenwichtig groeiseizoen met een uitstekend voorjaar en een mooie vroege herfst met langdurig stabiel weer. De zomerwarmte kon aardig worden opgevangen dankzij voldoende neerslag in de voorafgaande maanden. Droogtestress bleef zodoende beperkt. Eveneens een gunstig factor was dat de warme dagen in augustus en september werden afgewisseld door koele nachten. Zoals op zo veel plaatsen elders in Europa deed een beetje regen voor de pluk eveneens wonderen. In termen van volume is 2009 ongeveer hetzelfde uitgevallen als vorig jaar.
Producenten van Chianti Classico hebben zichzelf eerder dit jaar er al toe verplicht slechts 80% van de oogst 2009 direct te verkopen. De resterende 20% zullen ze minimaal 24 maanden vasthouden. Deze maatregel is bedoeld om de markt te stabiliseren en ingegeven door de sterk gedaalde prijs voor bulkwijnen. In feite is dit een bedenkelijk gegeven, een DOCG die nog steeds bulkwijn tolereert. Producenten van gebottelde wijnen hebben er weinig last van, die van Riserva zelfs helemaal niet vanwege de verplichte opvoedingsperiode voor dit type wijn.

Italië - Amarone gepromoveerd tot DOCG
Het heft heel wat voeten in aarde gehad, maar Amarone della Valpolicella is eindelijk gepromoveerd tot de status van Denominazione di Origine Controllata e Garantita (DOCG). Ook de zoete Recioto della Valpolicella maakte de stap naar de hoogste trede op de ladder van Italiaanse herkomstbenamingen. Amarone was al jarenlang een voor de hand liggende promotiekandidaat, zeker gelet op welke gebieden zich al wel DOCG mochten noemen, maar door onderlinge onenigheid tussen producenten zijn er vijftien jaar verstreken tussen de eerste plannen en de uiteindelijke verwezenlijking daarvan.
De promotie gaat in met terugwerkende kracht vanaf het oogstjaar 2008 en wordt gezien als een steun in de rug voor Amarone op de belangrijke Amerikaanse markt en als een serieuze stap in de bestrijding van namaakversies. Voor Valpolicella zelf zou de toekenning van de DOCG kunnen betekenen dat nu werk gemaakt gaat worden van de afbakening van de duidelijk verschillende terroirzones binnen het gebied - lees: de superieure heuvelachtige zone en de kwalitatief mindere vlakke zone. Eerder al kreeg Valpolicella van het type Ripasso een eigen DOC.

Portugal - Sado wordt Setúbal
Nadat eerder dit jaar de naam Ribatejo veranderd werd in Tejo en de herkomstbenaming Lisboa het licht zag, heeft nog een ander Portugees wijngebied iets aan zijn naam gedaan. Ditmaal betreft het Terras do Sado, gelegen op het schiereiland ten zuiden van Lissabon. Als nieuwe benaming vanaf de oogst 2009 is Vinho Regional Península de Setúbal gekozen. Producenten verwachten dat deze naam voor consumenten makkelijker identificeerbaar is dan de oude. De naam van de stad Setúbal was al verbonden aan de herkomstbenaming Moscatel de Setúbal.
 

Spanje - Oogst 2009
De wijnoogst 2009 in Spanje is een stuk kleiner uitgevallen dan aanvankelijk was geraamd. Verantwoordelijk voor de bescheiden opbrengst zijn aanhoudende droogte sinds het voorjaar en de hoge temperaturen in vooral het zuiden. Ging een eerste schatting nog uit van 40 miljoen hectoliter, later werd die bijgesteld tot 38 miljoen om uiteindelijk nog onder de 35 miljoen uit te komen. Toch is de druivenprijs onder druk komen te staan vanwege afgenomen vraag vanuit de markt als gevolg van stagnerende verkopen in zowel binnen- als buitenland.
Het goede nieuws is de in doorsnee bijzonder goede kwaliteit. Door de aanhoudende droogte kregen schimmelziektes immers geen schijn van kans. Van de belangrijkste gebieden beschikte Rioja over voldoende waterreserves om de zomerwarmte te kunnen weerstaan en oogstte gezonde druiven van goede kwaliteit. Koele nachten tijdens de laatste fase van de rijping hadden hier een heilzame invloed. Ribera del Duero is in regelrechte staat van opwinding om wat zich laat aanzien als de beste oogst sinds mensenheugenis, nog beter dan uitstekende recente jaren als 2004 en 2005. Ook Priorat, de trotse vaandeldrager van Catalonië, deed het uitstekend en is daarmee na 2007 en 2008 aan een mooie serie bezig.

Verenigde Staten - Oogst Californië 2009
Californië kende een nagenoeg ideale oogst 2009. Het groeiseizoen werd er gekenmerkt door een relatief gematigde temperatuur en weinig neerslag in een groeiseizoen met weinig echte meteorologische uitschieters, lees: hittegolven. Die deden zich enkele eind augustus en begin september even voor. Grosso modo was 2009 een koel jaar, naar Californische begrippen althans. Zodoende liep de rijping anderhalve week achter op het langjarig gemiddelde. De analyse van het kerngezond geplukte fruit laat én hoge suikerwaarden zie én een opmerkelijk goede zuurgraad in combinatie met aromatische intensiteit. Dit zou moeten resulteren in wijnen die rijp, maar niet overrijp zijn met tegelijkertijd de nodige levendigheid.
Karakteristiek voor 2009 is eveneens het bescheiden oogstvolume door toedoen de droogte. Vooral bij de pinot noir bleken de trossen aanmerkelijk kleiner dan normaal en de extractwaarden dienovereenkomstig hoog. Het bescheiden volume komt eigenlijk als geroepen, want ook in de Californische wijnbouw zijn de druivenprijzen onder invloed van stagnerende verkopen in elkaar gestort.


Verenigde Staten - Calistoga AVA
Calistoga in het Californische Napa County mag zich sinds begin december een American Viticultural Area (AVA) noemen, ruim vijf jaar nadat hiervoor een aanvraag was ingediend bij het voor herkomstbenamingen bevoegde US Alcohol and Tobacco Tax and Treasury Bureau (TTB). De wijngaarden van de kersverse AVA bevinden zich rond de gelijknamige plaats in het noordelijke uiteinde van de Napa Valley. Calistoga is de tiende van de in totaal twaalf subzones binnen de vallei die de status van AVA hebben. Eind 19e eeuw genoot het al een goede reputatie voor zijn wijnen. De erkenning liep vertraging op door het bestaan van twee bedrijven met ‘Calistoga' in hun naam, Calistoga Cellars en Calistoga Estates, die niet in Calistoga gevestigd zijn en al evenmin wijnen produceren met minimaal 75% druiven uit de AVA Calistoga. Een vergelijkbare verwarrende situatie, die aanleiding heeft gegeven tot veel juridisch getouwtrek, heeft zich al eens voorgedaan met de naam Napa. Het TTB heeft een belangrijk precedent geschapen door te bepalen dat het algemene belang voor het individuele gaat. De betrokken wineries hebben drie jaar de tijd gekregen om hun merknamen aan te passen door het woord ‘Calistoga' daaruit te verwijderen.