< terug

WIC Nieuwsbrief voor professionals, juli 2009

14 juli 2009

Door René van Heusden

Australië - Definitieve cijfers oogst 2009
Met een opbrengst van 1,71 miljoen ton druiven is de oogst 2009 in Australië 7% kleiner uitgevallen dan die in 2008 en blijft hij onder het gemiddelde van de afgelopen vijf jaar van 1,79 miljoen ton. Grootste boosdoeners waren hitte, droogte en gebrek aan irrigatiewater. De daling was wat sterker bij blauwe druiven dan bij witte. Blauwe druiven liepen 8% terug in volume en vertegenwoordigden 52% van de totale oogstvolume tegen 48% voor witte die met 5% in volume daalden. De eerste plaats op de lijst van druivenrassen wordt in 2009 bezet door de shiraz die daarmee chardonnay onttroonde. Een van de zwaarst getroffen rassen met een opbrengstdaling van 35% was de pinot noir. Deze druif verdraagt nu eenmaal bijzonder slecht extreme hitte.

Australië - Nieuwe namen
De Australische wijnindustrie is met een aantal nieuwe namen op de proppen gekomen voor wijnen die tot nog toe (misleidende) Europese namen droegen. Hierbij valt te denken aan benamingen als Sherry Tokaj, Port, Sherry etc. Na het sluiten van een handelsovereenkomst met de Europese Unie moest daar een eind aan komen, omdat zulke herkomstbenamingen in Europa beschermd zijn. Voor Champagne was dat eerder al gebeurd.
Een paar voorbeelden van nieuwe namen: Sherry is verleden tijd en gaat plaatsmaken voor Apera, terwijl Tokay vervangen wordt door Topaque. Andere Europese namen die zullen verdwijnen zijn Burgundy, White Burgundy, Chablis, Manzanilla, Marsala, Moselle, Sauterne en Spatlese. In ruil voor de naamveranderingen staat Europa Australië toe om zestien in Europa zelf nog niet toegestane productietechnieken toe te passen bij wijnen die naar de EU geëxporteerd worden.

Europese Unie - Minder sulfiet, minder dealcoholisering
In het kader van de nieuwe voorschriften voor vinificatiepraktijken is in Gemeenschappelijke Marktordening Wijn vastgesteld dat de maximum toegestane hoeveelheid sulfiet voor stille rode wijn is erlaagd tot 150 mg/l (was 160 mg/l) en voor stille witte wijn tot 200 mg/l (was 210 mg/l). Voor bepaalde wijnen kan een afwijkende hoeveelheid gelden. Deze uitvoeringsbepalingen treden op 1 augustus 2009 in werking.
Tegen een eerder voornemen van de Commissie in om de praktijk helemaal vrij te geven, is een limiet gesteld aan het dealcoholiseren van wijnen. Het alcoholpercentage van de basiswijn mag met maximaal 2% omlaag gebracht worden.

Frankrijk - Rooicampagne
In de voorbije winter zijn in Frankrijk 10.000 hectare wijngaarden gerooid. De eigenaars van die wijngaarden kregen daarvoor een bedrag van in totaal 70,6 miljoen euro aan Europese subsidie. Daarmee is overigens maar de helft van de ingediende aanvragen gehonoreerd. Wie in 2008 buiten de boot viel, kan dit jaar een nieuwe aanvraag indienen. Vooral wie alles wil laten rooien, zelf ouder is dan 55 jaar of afgelopen jaar naast de subsidie greep, maakt een goede kans. Ook voor andere Europese landen is een nieuwe rooicampagne voorzien. In totaal zou binnen de Unie komende winter 55.000 hectare wijngaard moeten verdwijnen. Aan subsidie hiervoor is een bedrag van 334 miljoen euro uitgetrokken.

Frankrijk - Crisisdistillatie
Het voor wijn bevoegde comité van FranceAgrimer (het voormalige Viniflhor) heeft besloten tot een nieuwe ronde van ‘uitzonderlijke' crisisdistillatie van onverkoopbare wijnen. Het gaat om 600.000 hectoliter rode vin de table en vin de pays. De prijs die ervoor betaald wordt, varieert tussen € 3 voor gechaptaliseerde wijn en 3,20 voor niet-gechaptaliseerde wijn per graad alcohol/hl. Kosten: 26 miljoen euro, te betalen uit de pot met Europese subsidies..

Frankrijk - AOC voor Bugey
Het INAO heeft goedkeuring gehecht aan de promotie tot AOC van Vins du Bugey. Een aanvraag hiertoe was al lange tijd geleden door de plaatselijke producenten ingediend. Alsof Frankrijk er inmiddels nog niet genoeg van heeft, zijn het zelfs twee AOC's geworden, Bugey en Roussette du Bugey. Sinds 1958 had Bugey, gesitueerd tussen de Savoie, de Jura en de Bourgogne in, de status van VDQS. (Eind 2011 houdt deze categorie wijnen definitief op te bestaan.) Het gebiedje telt ongeveer 500 hectare wijngaard, verspreid over 67 gemeentes in het departement Ain.
De nieuwe AOC Bugey is voorbehouden aan stille rode, witte en rosé wijnen en aan mousserende of parelende (pétillants) witte en rosé. De naam Bugey kan worden aangevuld met de gedetailleerde geografische aanduidingen Manicle (voor stille witte en rode wijnen), Montagnieu (voor stille rode wijnen en witte mousserende of parelwijnen) en Cerdon (voor mousserende rosé). De AOC Roussette du Bugey heeft uitsluitend betrekking op stille witte wijnen die voor 100 % van het druivenras altesse gemaakt worden. In de Savoie noemt men die roussette.

Frankrijk - AOC Chaume geannuleerd
Een al enige jaren aanslepende burenruzie tussen de AOC's Quarts de Chaume is beslecht in het voordeel van de eerste. Na nog maar twee jaar te hebben bestaan is de appellation nu al weer geannuleerd door het INAO en wel met onmiddellijke ingang. De appellation had betrekking op zoete witte wijnen op basis van chenin van een handjevol producenten met samen ongeveer 60 hectare wijngaard in de vallei van de Layon, een zijriviertje van de Loire.
Quarts de Chaume haalt daarmee definitief zijn slag binnen na eerder al eens te hebben dwars gelegen. In 2003 kreeg Chaume van het INAO namelijk toestemming voor het gebruik van de herkomstbenaming AOC Chaume - Premier Cru des Coteaux du Layon. Dat was vragen om moeilijkheden, want in het veel beroemdere Quarts de Chaume was men om begrijpelijke redenen niet geamuseerd over die term ‘premier cru'. Hoewel Chaume ondanks het protest van de buren gelijk kreeg, gaven de klagers niet op. Ze vonden dat één appellation eigenlijk wel volstond voor de betreffende zone. In zekere zin is dat niet onredelijk, want Frankrijk heeft al zo veel appellations dat de consument daar door het bos de bomen niet meer ziet. Maar het INAO heeft nu wel heel veel uit te leggen aan Chaume, dat eerder tot twee keer toe aan de criteria voor een AOC had voldaan.

Frankrijk - La Clape wellicht in 2010 zelfstandige AOC
La Clape, nu nog een subdistrict van de Coteaux du Languedoc, verwacht in de loop van 2010 de status van zelfstandige appellation te verwerven. Dit optimisme is gebaseerd op positieve signalen die afgegeven zijn door het INAO naar aanleiding van het door de producenten ingediende verzoek om promotie. Mogelijk zou de regeling daarom al voor de oogst 2010 kunne ingaan. La Clape ligt in het westen van de Languedoc in de nabijheid van de Middellandse Zeekust en geldt als een van de meest geprivilegieerde in de regio. Het profiteert van een hoog aantal zonne-uren - regelmatig meer dan 3000 per jaar - en van verkoeling van zee. Het produceert rode en roséwijnen van grenache, syrah, mourvèdre, cinsault en carignan, en witte van bourboulenc, alias malvoisie.

Italië - Promotie voor Prosecco een feit
De huidige DOC Prosecco di Conegliano e Valdobbiadene DOC zal vanaf 1 augustus aanstaande de status van DOCG gaan dragen. Wijnen van de oogst 2009 zullen zodoende de eerste zijn die hiervan gaan profiteren. Op het etiket van die wijnen kom als nieuwe naam 'DOCG Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore' te staan. De promotie komt precies 40 jaar nadat een zone van 15 gemeentes bij de plaatsen Conegliano en Valdobbiadene erkenning kreeg als DOC. Deze oorspronkelijke ‘Classico' zone wordt nu dus DOCG.
In de afgelopen twee decennia heeft de productie van Prosecco zich sterk uitgebreid tot buiten de oorspronkelijke zone. Vooropgesteld dat de wijn van de proseccodruif gemaakt wordt, zal die, wanneer die uit afgebakende zones in de vlakte tussen Veneto en Friuli vandaan komt, promoveren van IGT tot DOC. Voor alle andere wijnen blijft alleen een IGT over en de nieuwe naam Glera in plaats van Prosecco. Glera is de naam van een druif die als ouder van de prosecco te boek staat. Buiten Italië zullen wijnen met deze nieuwe benaming overigens nauwelijks te zien zijn.
Opvallend bij de nieuwe regels voor de kersverse DOCG en DOC is de verplichte verlaging van de maximaal toegestane opbrengst. Binnen de DOCG gaat die slechts lichtjes terug van 95 naar 90 hl/ha, maar binnen de DOC is er een ingrijpende verlaging van 180 naar 126 hl/ha. Dit betekent dat het productievolume binnen de DOC in 2009 een kwart lager zal uitkomen dan in de voorgaande jaren. Concreet gaat het om ongeveer 50 miljoen flessen minder. De prijzen zullen hierdoor onvermijdelijk onder opwaartse druk komen te staan. Met ander woorden: Prosecco zal duurder gaan worden.

Hongarije - Hagelschade in Villany
Voor het tweede opeenvolgende jaar zijn wijngaarden in het zuiden van Hongarije en in het oosten van buurland Slovenië getroffen door zware hagel. In Villány, het ‘Bordeaux van Hongarije', liep de helft van de wijngaarden zware schade op, waaronder ook crus als Kopár en Erdegarok. In Sopron, langs de grens met Oostenrijk, was plaatselijk zelfs sprake van verliezen tot 80%.

Zeeland - Weer een grote oogst in 2009
Nieuw-Zeeland evenaarde in 2009 met een oogstvolume van 285.000 ton het record van 2008, maar niettemin is men niet al te bezorgd voor een overschot aan druiven en wijnen dat ten koste zou gaan van de waarde. In vergelijking met andere landen ligt de prijs van Nieuw-Zeelandse wijnen immers op een hoog niveau. De afgelopen tien jaar is sprake geweest van een ware explosie in opbrengsten. Het meest illustratieve voorbeeld daarvan komt uit Marlborough dat in zijn eentje goed is voor 48% van de totale aanplant in Nieuw-Zeeland en voor meer dan de helft van het nationale oogstvolume. De productie steeg er van slechts 29.229 ton in 1999 tot 194.639 ton in 2008, waarvan 60% sauvignon blanc! Door vrijwillige oogstbeperking, zoals toegepast in 2009 (!), hoopt men dumping en daarmee ondermijning van het imago te voorkomen en het bestaande prijsniveau te kunnen handhaven.

Spanje - Priorat met dorpsnaam
De Consejo Regulador van Priorat heeft groen licht gegeven voor een nieuwe categorie van gemeentewijnen binnen de DOCa. Producenten in twaalf dorpen kunnen hun wijnen voortaan etiketteren als Vi de Vila (in het Catalaans) of Vino de Pueblo (in het Castiliaans) plus de naam van het dorp waar ze vandaan komen, bijvoorbeeld Gratallops, Poboleda of Porrera. Met het oog hierop is een nieuwe kaart gemaakt met aangepaste begrenzingen, niet langer gebaseerd op administratieve gronden maar volgens terroircriteria. Gemeentewijnen mogen alleen gemakt worden van druiven uit eigen wijngaarden, niet van aangekochte.

Spanje - Nieuwe druivenrassen toegestaan in Rioja
Producenten in Rioja hebben toestemming gekregen voor de aanplant van een hele serie nieuwe druivenrassen. Daarbij hoort wel chardonnay, maar cabernet sauvignon blijft voorlopig taboe. Nieuwe namen voor wit zijn: sauvignon blanc, chardonnay en verdejo, alsmede regionale rassen als maturana blanca, tempranillo blanco en turruntés (niet te verwarren met torrontés). Met deze druiven kan tegemoet worden gekomen aan vraag uit de markt. Wijn van de traditionele viura kan wat frisser en fruitiger gemaakt worden. Witte Rioja moet wel voor minimaal 51% uit viura blijven bestaan. De nieuw toegestane blauwe rassen die in de DOCa-voorschriften zijn opgenomen, zijn de weinig bekende maturana tinta, maturana parda en monastel (niet te verwarren met monastrell). Er is wel een beperking: in totaal mag niet meer dan 2500 hectare (van de in totaal 63.000 in Rioja) met zulke druiven worden aangeplant.

VS - 75 jaar California Wine Institute
Het Wine Institute, de belangenorganisatie van de Californische wijnindustrie, vierde dit voorjaar zijn 75-jarig bestaan. Het in San Francisco gevestigde Wine Institute werd opgericht na de opheffing van de beruchte Drooglegging en telt anno 2009 meer dan duizend leden. Evenals destijds probeert het ook vandaag de dag te voorkomen dat overheden Californische wijn als fiscale melkkoe misbruiken. Ook zet het zich in voor de opheffing van allerhande verkoopbeperkingen in individuele staten van de VS.
Volgens eigen cijfers bieden wijnindustrie, wijnhandel en aanverwante sectoren zoals toerisme werk aan 820.000 Amerikanen, waarvan alleen al 330.000 in de staat Californië, en leveren ze de schatkist miljarden aan inkomsten op. Californische wijn is verantwoordelijk voor tweederde van de totale opbrengt aan sales tax (de Amerikaanse tegenhanger van de BTW) op wijn, te weten 18 miljard dollar. De staat Californië is momenteel in zijn eentje de op drie na grootste wijnproducent ter wereld. Wie zou dat in 1934 hebben durven dromen?