|
|
 |
 WIC Nieuwsbrief voor consumenten, juli 200815 juli 2008 Door René van Heusden Brandende vragenCépagewijn of assemblage?
Hoe veel druivenrassen er precies zijn weet niemand. Het zijn er in ieder geval vele honderden, zo niet duizenden, zij het dat maar een klein deel daarvan internationaal enige naambekendheid geniet. Vele rassen zijn namelijk slechts van lokaal belang en maken bovendien ook nog vaak deel uit van een assemblage met andere rassen. Een producent heeft twee mogelijkheden: ofwel een wijn maken van één bepaald druivenras, ofwel van twee of meer rassen. In het eerste geval is sprake van een cépage- of varietalwijn, in het tweede van een assemblage of blend. Het doel van assembleren is dat de druivenrassen elkaar op een zodanige manier aanvullen dat de som meer is dan het geheel van de samenstellende delen. In tal van Europese gebieden is assembleren een normale praktijk, vooral rond de Middellandse Zee. Het is alleen jammer dat etiketten meestal alleen maar iets zeggen over het herkomstgebied maar niet over de gebruikte druivenrassen. In de Nieuwe Wereld gebeurt assembleren minder; daar hecht men juist waarde aan de doorzichtigheid die het gebruik van een enkel druivenras biedt. Assemblages zijn er in verschillende rassen, die waarbij een dominant druivenras aangevuld door een of meer andere, die waarbij twee rassen in ongeveer gelijke hoeveelheden gemengd worden en die waarbij diverse rassen gebruikt worden. Bekendste voorbeelden van assemblages zijn de rode Bordeauxwijnen. Andere voorbeelden zijn de wijnen uit de Zuidelijke Rhône en de Languedoc, de meeste champagnes, maar ook Chianti, Rioja en Port. Buiten Europa hebben vooral de Australiërs een reputatie opgebouwd als blenders. Druiven die (vrijwel) altijd puur gevinifieerd worden zijn ondermeer riesling, sauvignon blanc, gewürztraminer, pinot noir, nebbiolo en zinfandel Nieuws uit de wijnwereldClassificatieperikelen in Saint-EmilionRecente pogingen in Bordeaux om regionale classificaties te actualiseren zijn op een fiasco uitgelopen. Reden daarvoor was dat gedupeerde château-eigenaars via gerechtelijke stappen de classificatie ongeldig hebben laten verklaren. Het eerste voorbeeld daarvan was de - op zichzelf broodnodige - classificatie uit 2003 van de crus bourgeois in de Médoc.
De classificatie van 1996 was in 2006 vervallen, aangezien de reglementen nu eenmaal voorzien in een herziening om de tien jaar. Het nieuwe klassement stuitte echter op dusdanig sterk juridisch verzet dat dit vernietigd werd. De beoordeling zou volgens de diverse klagers niet eerlijk en onbevooroordeeld zijn uitgevoerd. Om het hierdoor ontstane juridische vacuüm te omzeilen diende het voor de herkomstbenamingen verantwoordelijke Institut National de l'Orgine et de la Qualité (INAO) een verzoek in bij de overheid voor een tijdelijke oplossing. Het ‘nieuwe oude' klassement, met daaraan verbonden het recht om een wijn als grand cru classé dan wel premier grand cru classé op de markt te brengen, zal geldig zijn voor de oogstjaren 2006 tot en met 2009. Zulks in afwachting van een volledig nieuwe classificatie. Een provisorische maatregel dus, die overigens nog wel goedgekeurd moet worden door de volksvertegenwoordiging (Assemblée nationale).
Concreet betekent de maatregel dat de degradatie in 2006 van elf châteaux ongedaan gemaakt wordt, maar dat de acht promovendi met lege handen blijven staan. Iets klopt hier niet. Achter het etiketGrüner VeltlinerDe grüner veltliner, ook wel weissgipfler genoemd, is de ‘nationale druif' van Oostenrijk. Grüner Veltliner met hoofdletter is de ‘nationale wijn' van het land, het visitekaartje. Typisch Oostenrijks. Hoewel de druif ook in buurlanden als de Tsjechische Republiek, Slowakije en Hongarije aangeplant staat en er in Nieuw-Zeeland mee geëxperimenteerd wordt, is grüner veltliner synoniem met Oostenrijk. Grüner veltliner is met een aandeel van ruim een derde in de totale aanplant van het land de absolute nummer 1. Je vindt hem vrijwel overal, met uitzondering van de Steiermark
Grüner veltliner is een ras met de nodige groeikracht en gedijt zowel op arme als op rijke bodems, bij voorkeur met löss of leisteen. De druif is gevoelig tijdens de bloei en rijpt vrij laat. Hij heeft daarbij koele nachten nodig om zuren en aroma's te behouden, aangezien het alcoholpercentage tot wel 14,5% kan oplopen. Oostenrijkse producenten bieden hun Veltliners in de regel in diverse stijlen aan, variërend van lichtvoetig en fris op basis van vroeg geplukte druiven tot en met rijk en krachtig bij laat geplukte druiven. De smaakdiversiteit is zodoende enorm. Marketingdeskundigen vreesden nog niet zo lang geleden dat het met de Grüner Veltliner niets zou worden, omdat de naam te moeilijk was, zeker voor niet-Duitstaligen. Ze zaten er helemaal naast. In Engelstalige landen als het Verenigd Koninkrijk en de VS wordt hij tegenwoordig liefkozend Groovy Gru genoemd. Oostenrijkers zelf speken graag van Grand Grü. Een term die ze al even graag gebruiken is ‘Pfefferl', in het Nederlands ‘pepertje'. Bij het proeven van een Grüner Veltliner wordt eigenlijk direct duidelijk waarom. De wijn heft een aangenaam pikant trekje, vooral wanneer hij afkomstig is uit het grote gebied Weinviertel ten noorden van Wenen.
Hoe rijper het fruit voor de wijn, hoe minder het pepertje op de voorgrond treedt, maar Grüner Veltliner is en blijft heel herkenbaar. Andere kenmerken zijn zijn betrekkelijk neutrale karakter en opwekkende frisheid. In de kelder komt de wijn niet in aanraking met nieuw hout, wat de drinkbaarheid ervan alleen maar ten goede komt. Grüner Veltliner is door al die eigenschappen een perfecte maaltijdwijn. Een wijn die nooit overheerst, maar prachtig begeleidt. En een wijn die bovendien heel mooi verschillen in bodem weerspiegelt. Wijn aan tafelBBQ-wijnDoor Noële Ruitenberg Het is hartje zomer. De dagen zijn zwoel en duren heerlijk lang, eindeloos lijkt het soms. Tijd dus voor veel bbq-eten én bbq-wijnen. Weekend-BBQ
Welke BBQ-wijn?Mijn ideale bbq-wijn is niet al te eigenwijs want hij moet bij verschillende gerechtjes en bijgerechtjes kunnen. En ik zoek ook een doordrinker, graag een beetje krachtig, maar liever niet te lomp. Want op een warme avond mogen wijnen verkwikken. Daarmee vallen gelijk al veel wijnen af. Wijnen bijvoorbeeld uit gebieden waar ze nog niet met druiven werken die bij hun hete klimaat passen. Wit kan, maar ik heb wel zin in rood maar dan dus wel met een prettig zuurtje. En hij moeten tegen kruidigheid kunnen want mooi weer betekent toch vaak pittig en een tikje pikant eten. Dit is dé tijd voor lekkers uit eigen kruidentuin: rozemarijn, tijm, verse laurier. Syrah kan. Ligt ook voor de hand, maar ik wil meer elegantie dan syrah meestal biedt. En dan is de keuze voor Rioja snel gemaakt. Moderne Rioja natuurlijk. Moderne RiojaRioja was lang synoniem voor ‘Reserva', voor wijnen met nadrukkelijk hout. Een beetje teveel hout voor mijn generatie. Ik ben 36 en ken geen vrienden die houden van die Rioja's met hoogstens een beetje vermoeid fruit in de smaak, vooral veel vanille en weinig subtiele houttonen. Subtiele houttonen kunnen heerlijk zijn, maar dan graag met een bak gezond fruit ernaast. Gelukkig wordt ons land sinds kort overspoeld met de Nieuwe Rioja. Van een tsunami zou ik nog niet willen spreken, maar het gaat de goede kant op. Deze moderne wijnen krijgen ook houtlagering, maar dan op Frans eiken in plaats van het gebruikelijke Amerikaans eiken. Frans eiken heeft dichtere poriën en de wijnen die erin liggen rijpen, oxideren daarom minder snel. Bovendien geeft Frans eiken minder en subtielere smaken af. Het gevolg? Wijnen met heerlijk het tempranillokarakter op de voorgrond en met een vleug van de garnacha. Gezond sappig fruit, zoals bramen en cassis, naast elegante, zelfs ronde tannines en dus prettig zuur. En dan ter ondersteuning een hint kruidigheid van het hout, soms richting kruidnagel, soms richting kaneel en soms weer rozemarijn. Het BBQ-etenIntussen heeft het eten zichzelf bedacht. Ik ga ‘Spaanse Saltimbocca' maken. Kalfsvlees dus met (Spaanse) ham en met daarop in plaats van salie, diverse kruiden uit de kruidentuin. En om het nog een Spaanser tintje te geven erop een dun laagje van gesmolten cabraleskruimels met wat druppels witte wijn. Recept: ‘Spaanse Saltimbocca'Voor 4 personen:
Klop de lapjes vlees heel dun en plat. Leg op ieder plakje vlees een plakje ham en wat kruiden. Steek vast met een cocktailprikker. Het vlees ter plekke twee tot vier minuten (afhankelijk van de dikte van de plakken) roosteren op een goed hete bbq. Besprenkel dan elk plakje met een eetlepel witte wijn en wat kruimels van de cabrales. Als de cabrales gesmolten is, is het gerecht klaar.
Een fles moderne Rioja erbij en een heerlijke, eindeloze avond kan beginnen. TrendyTerras- en tuinwijnen
Waar moet een goede zomerwijn zo al aan voldoen? Hij mag niet te veel alcohol (bij voorkeur niet meer dan 12,5%) en liever ook geen hout hebben, maar graag wel een verkwikkende frisheid en soepel fruit. Bij zomerwijnen denkt iedereen eerst aan frisse witte en fruitige rosés, maar ook mousserende wijnen smaken 's zomers verrukkelijk. En vergeet zeker ook soepele rode wijnen niet Het aanbod aan heerlijke zomerwijnen is groot en gevarieerd. Een paar voorbeelden:
Wit: Sauvignon Blanc (o.a. NZ), Riesling (o.a. Du), droge Muscat (o.a. Fr), Grüner Veltliner (Oo), Soave (It), Verdicchio (It), Vinho Verde (Po), Valdeorras (Sp), Rías Baixas (Sp), Somontano Gewürztraminer (Sp), witte Bordeaux (Fr), Côtes de Gascogne (Fr), Torrontès (Ar)
Vanzelfsprekend zijn dit allemaal wijnen die stevig gekoeld kunnen worden, ook de rode. Wat overigens iets anders dan ze ijskoud schenken. IJskoude wijnen verkoelen misschien wel, maar bij temperaturen lager dan een graad of 7 smaken ze nergens meer naar. De keuze vanRoy Pelgrim
Wanneer ben je aan de wijn geraakt en hoe kijk je er nu tegenaan?"Vanaf mijn 16e levensjaar begon mijn wijnavontuur. Op de hotelschool en vooral thuis kwam ik in aanraking met alle facetten van wijn. Wijn benader ik dan ook zéér kritisch zonder daar echt hoogdravend over te doen. Als motto hanteer ik daarom: drink vooral goede wijn - wat niet hetzelfde is als dure wijn! -, geniet daarvan en deel dat genot met anderen." Wat zijn je favoriete wijnen?"Mijn favoriete witte wijnen zijn meestal afkomstig van de druivenrassen riesling en chardonnay. Bij rood hebben pinot noir en nebbiolo de voorkeur. Wijnen waar ik graag mee werk, en die ik dus zelf graag consumeer, zijn de volgende. Als aperitief neem ik altijd een goed glas champagne! Mijn favoriete witte dinerwijnen komen uit Duitsland, de Wachau in Oostenrijk en uit de Bourgogne. Bij rood kies ik vaak voor Bourgogne, Barolo en ‘authentieke' Bordeaux. En begrijp me goed dat het hierbij niet gaat om louter topwijnen. Juist niet! Er is genoeg te vinden in aantrekkelijke prijsklassen." Waar let je speciaal op bij het uitkiezen van je wijnen?"Ik let vooral op verteerbaarheid en complexiteit. Bij het combineren van wijn en spijs kijk ik vaak naar structuur en balans van beide. Serveer je bijvoorbeeld een voorgerecht met gemarineerde vis en lichte accenten, kom dan niet met een geconcentreerde, hout gedomineerde witte wijn." Wat is je favoriete wijnreisbestemming?"Als ik een wijnreisbestemming mag uitkiezen, zou ik toch voor Italië gaan. Dan ga ik dus niet alleen voor de wijn, maar vooral voor het land. En voor een cultuur waarin eten, drinken en sociale contacten totaal verweven zijn. Geef me dan een bord penne pasta, een glas wijn en toe een macchiato en voor mij is het af! Heb je nog speciale wijnwensen?
"Als ik een wijnwens zou hebben, dan is het wel om nog eens het hele gamma van Nyetimber en Chapel Down uit Sussex te proeven. Inderdaad, Engelse wijnen." OpmerkelijkMousserende Beaujolais
Wat zegt u?Afdronk
‘Afdronk' is samen met ‘neus' naar alle waarschijnlijkheid de meest gebruikte én geparodieerde wijnterm. Maar wat is ‘afdronk' nu precies? Het begrip heeft eigenlijk nauwelijks iets te maken met drinken, maar zoveel te meer met ruiken. Ondertussen in wijngaard en kelderVan mei tot en met juliIn mei bestaat in gebieden met een relatief koel klimaat gevaar van nachtvorst. Hierdoor kunnen de kwetsbare jonge knoppen kapotvriezen. De meest effectieve manier om dat te voorkomen is het sproeien van water. Het water bevriest, de knop zelf niet. In juni gaat de nodige aandacht uit naar de geleiding van de ranken langs ijzerdraden. Dit van belang voor een goede beluchting (in een vochtige omgeving) en voor een goede blootstelling aan zonlicht. In mediterrane gebieden komen nogal wat ongeleide stokken voor die laag bij de grond blijven. Hier heeft men geen last van vochtigheid en krijgt men een overvloed aan zon.
In de kelder worden wijnen die een opvoeding op vat ondergaan in juni overgestoken op schone vaten. Men doet dit bewust voordat het buiten warm begint te worden. Datzelfde geldt ook voor de botteling van betere wijnen. Eenvoudiger wijnen worden al veel vroeger op fles en op de markt gebracht. De wijn achternaBordeaux
Bordeaux schonk tot voor kort weinig aandacht aan wijntoerisme. Daarin is echter in rap tempo verandering aan het komen. Om te beginnen is er de stad Bordeaux zelf, door de UNESCO verklaard tot werelderfgoed en de afgelopen jaren van gedaante veranderd als gevolg van een ingrijpende renovatie die samenhing met de aanleg van trambanen. Daar is veel over geklaagd, maar het resultaat is spectaculair. De stad was op heel wat plaatsen wat afgebladderd geraakt, maar ziet er tegenwoordig mooier uit dan ooit. Bordeaux, niet zomaar een paar keer ‘reservehoofdstad' van Frankrijk, heeft grandeur. Pronkjuweel is en blijft het Grand Théâtre, maar ook het winkel- en restaurantaanbod mogen er zijn.
Eveneens werelderfgoed is het monumentale en sfeervolle stadje Saint-Emilion, omringd door wijngaarden, châteaux met klinkende namen en ook al een paar voortreffelijke eetgelegenheden. Vermijd alleen het hoogseizoen. Tip: wijnbar en -restaurant L'Envers du Décor aan de rue du Clocher.
De Bordelais hebben niet de naam de grootste gourmands van Frankrijk te zijn, maar de werkelijkheid ziet er gelukkig een stuk positiever uit. Zowel in Bordeaux, Saint-Emilion als Pauillac zijn voortreffelijke restaurants te vinden. In Pauillac is dat Cordeillan-Bages, ** Michelin en naar alle waarschijnlijkheid het beste restaurant van de hele regio. En als je beroemde Bordelais of andere beroemde wijnmensen wilt zien, dan is dit de plaats!
Wie van fruits de mer houdt, gaat bijna vanzelfsprekend even naar Arcachon. Nergens smaakt witte Bordeaux zo lekker als daar op een terras! Met bovendien de hoogste duinen van Europa en een schitterend zandstrand om de hoek.
En wijnroutes? Die zijn er (even) nog niet. Een officieuze route is de D2 door de Haut-Médoc. Smullen voor wijnliefhebbers! Langs die weg liggen namelijk tal van crus classés die je ten minste eens in je leven een keer gezien moet hebben. Hoogtepunt is het gedeelte tussen Saint-Julien en Pauillac, met zicht op Léoville-Las-Cases, Latour, beide Pichons en de Gironde. Over ‘terroir' gesproken! En in Bages, een buurtschap een eindje verderop, is een heel wijndorp in ontwikkeling. In Arsac, aan de kant van Bordeaux, timmert het gelijknamige château aan de weg met een Amerikaans aandoende presentatie van wijn en kunst. Volgend jaar gaat in de Graves en Sauternes een echte route van start, inclusief een interactief GPS-systeem! Hopelijk volgen andere gebieden als Côtes de Bourg en Entre-deux-Mers snel. Want Bordeaux is landschappelijk veel mooier dan menigeen denkt.
AgendaVoor het overzicht van evenementen en proeverijen voor consumenten, klik hier. |
|
|
|
|
|
|
Het druivenras is de belangrijkste smaakbepalende factor op grond waarvan je een wijn kunt herkennen. Verschillen in terroir (de optelsom van alle natuurlijke omstandigheden die van invloed zijn op de groei van de druivenstok) en vinificatie (wijnbereiding) kunnen weliswaar voor een eindeloze hoeveelheid variaties zorgen, het zijn uiteindelijk toch de eigenschappen van de druif die de doorslag geven.
De verwarring rond de nieuwe classificatie van Saint-Emilion heeft een wel heel verrassende wending gekregen. Nadat de bestuursrechtbank van Bordeaux het klassement uit 2006 begin juli definitief ongeldig had verklaard, heeft de Franse senaat een week later een amendement van de regering goedgekeurd waarin het klassement van 1996 weer in ere hersteld wordt! Het gaat hierbij om een amendement bij het wetsvoorstel voor de modernisering van de economie.
Over de historie van de veltliner is trouwens maar weinig met zekerheid bekend. Vermoedelijk stamt hij in genetisch opzicht af van de (Tiroolse) traminer en dankt hij zijn naam aan de (Lombardische) streek Valtellina, in het Duits: Veltlin. Alleen is daar dus geen spoor van veltliner te vinden. De ware bakermat van de druif moet dan ook gezocht worden in het noorden van Neder-Oostenrijk. Veltliner mag momenteel dan wel Oostenrijks nationale druif zijn, pas vanaf de jaren dertig van de 20e eeuw is hij op werkelijk grote schaal geteeld als monocépage, d.w.z. als druif waarvan een wijn volledig gevinifieerd wordt en waarvan de naam dus prominent op het etiket staat. Tot dan toe maakte hij eeuwen lang onderdeel uit van een gemengde aanplant met diverse druivenrassen. Van een echte Veltlinertraditie is dus nauwelijks sprake.
Dit weekend krijgen we vrienden te eten en de weersvoorspellingen in de krant en op weerradar.nl zijn meer dan goed. Het blijft droog en het wordt minstens 27 graden. Ik vind het prima, want lief en ik zijn echte bbq-ers. Ik ga alvast een gerechtje met wijn bedenken! Op onze biologische markt verkopen ze zoveel lekkers: mooie stukken vlees, maar ook de meest prachtige groenten voor een mooie vegaspies. Eens denken. Waar heb ik zin in? Waar houden onze vrienden van? Ik kan natuurlijk ook met de wijn beginnen! Ja, veel leuker. ... Op zoek naar een zomer-bbq-wijn.
Ieder jaargetijde vraagt om zijn eigen wijnen. Net zoals het eten met de seizoenen verandert, zo gebeurt dat ook met de wijn. Voor de zomermaanden komt dat neer op wijnen in een lichte, elegante stijl. Verfrissend als koele dorstlesser op het terras of als subtiele begeleider van zomers getinte gerechten. Toegankelijkheid en verteerbaarheid mogen dan best wat meer aandacht krijgen dan complexiteit of ontwikkelingspotentieel, zolang de kwaliteit maar onberispelijk is. Wijnen die zich probleemloos laten (door)drinken.
Roy Pelgrim is sommelier van Cordial in Oss. Een bezoek aan dit uitstekende restaurant is verplichte kost voor wijnliefhebbers, want Pelgrim is een topper in zijn vak. Niet alleen is zijn wijnkaart een van de mooiste en origineelste in heel Nederland, hij zelf mag zich na het winnen van het nationaal kampioenschap in 2007 Beste Sommelier van Nederland noemen. Bovendien is hij een inspirerend mentor gebleken voor jonge collega's. Het is een plezier om Roy aan tafel te krijgen, want hij weet zijn enorme kennis te combineren met gezond relativeringsvermogen en subtiele humor.
Diversificatie van het productaanbod zou wel eens tot betere verkoopcijfers kunnen leiden, zo moet men in de Beaujolais gedacht hebben. Nadat een jaar of wat geleden al een roséversie van de Nouveau het licht zien, is de afdeling onderzoek en ontwikkeling van de regionale brancheorganisatie gaan experimenteren met een mousserende variant. Gemaakt van gamay en rood van kleur als echte Beaujolais, maar dan met belletjes. De naam van dit fraais: Red Bulle. Met een knipoog naar een bekend energiedrankje en rode belletjes.
Ook vindt in juni de bloei plaats. Hoe gunstiger de weersomstandigheden tijdens de bloei, des te beter die verloopt en des groter de opbrengst uit zal vallen. Afhankelijk van het optreden van plantenziektes als meeldauw en schimmel, worden de stokken bespoten met bestrijdingsmiddelen. Zoals dit jaar in grote delen van Frankrijk vanwege grote problemen met meeldauw.
